VARLIK BARIŞI

  • HUKUKİ İNCELEME KONUSU

Varlık Barışının ne olduğu, kimlerin faydalanabileceği, başvuru tarihleri, kapsama giren varlıkların neler olduğu ve kapsama giren varlıkların vergilendirilmesine ilişkindir.

  • VARLIK BARIŞI NEDİR?

Varlık barışı uygulamasıyla gerçek ve tüzel kişilerin, yurt dışında ve yurt içinde bulunan bazı varlıklarını Türkiye’ye getirerek milli ekonomiye kazandırması amaçlanıyor. Uygulamayla bu varlıkları Türkiye’ye getirenlere serbestçe tasarruf etme imkânı tanınıyor. Varlık barışı kapsamına, yurt içi ve yurt dışında bulunan para, döviz, altın, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları giriyor. Söz konusu varlıkların Türkiye’ye getirilebilmesi için vergi mükellefi veya Türk vatandaşı olma zorunluluğu bulunmuyor.

  • YURT DIŞINDA BULUNAN VARLIKLARIN BİLDİRİLMESİ VE TÜRKİYE’YE GETİRİLMESİ NASIL OLUR?

Söz konusu varlıklara ilişkin olarak vergi dairelerine herhangi bir beyanda bulunulmayacaktır. Yurt dışında bulunan para, döviz, altın, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları, 17.11.2020 tarihinden 30.06.2021 tarihine kadar bankalara veya aracı kurumlara bildirilebilecektir. Bununla birlikte kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bu tarihten önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla varlık barışı uygulamasından yararlanılabilecektir.

 Bildirim yapılan varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi zorunludur.

  • KAPSAMA GİRMEYEN VE YURT DIŞINDA BULUNAN VARLIKLARIN UYGULAMADAN YARARLANABİLMESİ MÜMKÜN MÜDÜR?

Yurt dışında bulunan ancak kapsama girmeyen varlıkların kapsamdaki varlıklara dönüştürülmek suretiyle 30.06.2021 tarihine kadar Türkiye’ye getirilmesi mümkündür. Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak hesaba ilgili varlığın transferi işlemlerinde, bildirimde bulunan hesap sahibi ile yurt dışından varlığı transfer edenin farklı kişiler olmasının bu düzenleme hükümden faydalanılması açısından herhangi bir önemi bulunmamaktadır. Yeni Varlık Barışı uygulaması kapsamında herhangi bir vergi yükümlülüğü bulunmamaktadır. Yurt dışında bulunan varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve 17.11.2020 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 30.06.2021 tarihine kadar kapatılmasında kullanılabilecektir. Bununla birlikte, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla Türkiye’ye getirilme şartı aranmayacaktır. Bu hükümden yararlananların, kredilerini kapattıklarına dair yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan alacakları tevsik edici belgeleri talep edildiğinde ibraz etmek üzere muhafaza etmeleri yeterlidir.

  • TÜRKİYE’DE BULUNAN VARLIKLARIN BİLDİRİMİ NASIL YAPILIR?

Türkiye’de bulunan, ancak defter kayıtlarında yer almayan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar uygulama kapsamında 30.06.2021 tarihine kadar bildirim ile gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairelerine elektronik ortamda bildirilebilecektir. Taşınmazlar dışındaki bildirime konu varlıkların, gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince banka veya aracı kurumlardaki hesaplara yatırılması gerekmektedir.

Uygulama kapsamında beyan edilen taşınmazların ayni sermaye olarak konulmak suretiyle işletme kayıtlarına alınması mümkündür. Bu durumda, sermaye artırım kararının beyan tarihi itibarıyla alınmış olması ve söz konusu kararın beyan tarihini izleyen onuncu ayın sonuna kadar ticaret siciline tescil edilmesi kaydıyla, uygulama hükümlerinden faydalanılabilecektir.

  • VARLIKLARIN BİLDİRİM DEĞERİ

 Türk lirası cinsinden para

İtibari değeriyle

Altın

Rayiç bedeliyle

Döviz

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla

 Pay senetleri

Borsa rayiciyle

Tahvil, bono, EuroBond gibi borçlanma araçları

Borsa rayiciyle

 Yatırım fonu katılma payları

Piyasasında belirlenmiş kapanış fiyatıyla

Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri gibi türev araçlar

Borsa rayiciyle

Taşınmazlar

 Rayiç bedeliyle

Bildirimlerde söz konusu varlıkların Türk lirası karşılığı bedelleri esas alınacaktır. Rayiç bedel, söz konusu varlıkların bildirildiği tarih itibarıyla belirlenen alım-satım bedeli olup bu bedelin gerçek durumu yansıtması gerekmektedir. Borsa rayiciyle değerlenecek varlıkların borsa rayicinin belirlenmesinde, söz konusu varlıkların bildirildiği tarihte işlem gördüğü yurt içi veya yurt dışındaki borsalarda oluşan değerler dikkate alınacaktır. Döviz cinsinden varlıklarda, bunların bildirildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alınacaktır. Bildirimde bulunduktan sonra, yapılan hataların düzeltilmesi ya da bildirime konu edilen varlıkların azaltılması amacıyla 30.06.2021 tarihine kadar yapılacak düzeltmelerde varlıkların ilk bildirim tarihindeki değerleri esas alınır.

  • BİLDİRİMİ YAPILAN VARLIKLAR KAYITLARA NASIL AKTARILIR?

Şirket veya şirket ortaklarına ait olduğu halde şirketin kanuni temsilcileri, ortakları veya vekilleri dışındaki kişilerce tasarruf edilen varlıklar, şirket adına bildirime konu edilerek uygulama hükümlerinde yararlanılabilecektir. Ayrıca, gerçek kişilere ait olduğu halde bu kişilerin ortağı veya kanuni temsilcisi oldukları yurt dışındaki şirketlerce tasarruf edilen varlıkların da ilgili gerçek kişiler adına bildirime konu edilmesi halinde aynı uygulamadan yararlanılabilmesi mümkündür. Ancak, bildirim dışındaki nedenlerle yapılacak inceleme esnasında söz konusu varlıkların şirket veya şirket ortaklarına ya da gerçek kişilere ait olduğunun ispat edilmesi gerekmektedir.

Türkiye’ye getirilen varlıklar ile gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince kanuni defterlere kaydedilen varlıklar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın işletmelerine dâhil edilebileceği gibi, aynı varlıklar vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmelerinden çekilebilecektir.

Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetleri için pasifte özel fon hesabı açacaklardır. Söz konusu hesap serbestçe tasarrufa konu edilebilecek, sermayeye eklenebileceği gibi ortaklara da dağıtılabilecektir. Fon hesabında tutulan bu tutarlar, işletmenin tasfiye edilmesi halinde vergilendirilmeyeceği gibi; gerçekleşecek birleşme, devir ve bölünme hallerinde de vergilendirilmeyecektir. Ayrıca söz konusu varlıklara ilişkin tutarların, kurumlar vergisi mükellefleri tarafından ortaklara dağıtılması halinde kar dağıtımına bağlı stopaj yapılmayacak, gerçek kişi ortaklar ile kurumlar vergisi mükellefi olan ortaklar tarafından elde edilen bu tutarlar da vergilendirilmeyecektir.