İşe Alımlardaki Devlet Desteği Hakkında

9 Şubat 2017 tarihli 29974 sayılı resmi Gazete’de yayımlanan 687 sayılı KHK ile işsizlik sigortası
Kanunu’na iki geçici hüküm eklenmiştir. KHK’nın söz konusu 3.maddesi yayımlandığı tarihte yürürlüğe
girmiştir. Böylece işverenlere 1/2/2017 tarihinden itibaren yapacakları işe alımlarında önemli derecede
maddi kolaylıklar sağlanmıştır. Öncelikle geçici 17.madde incelendiğinde, işsizlik sigortası Kanunu’na
eklenen bu madde kapsamında kimlerin değerlendirileceğini tespit etmek önem arz etmektedir.
Düzenlemeye göre bu madde kapsamındaki imkanlardan yararlanmak için aşağıdaki şartların tamamı
işe alınacak kişilerde bulunmalıdır: 1/2/2017 tarihinden itibaren özel sektör işverenlerince kuruma
kayıtlı işsizler arasından işe alınma, işe alındıkları tarihten önceki üç aya ilişkin sosyal güvenlik
kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde
kayıtlı sigortalılar dışında olma, 2016 yılı aralık ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerindeki sigortalı
sayısına ilave olma. bu şartları sağlayan kişilerden işe alım yapılması şartıyla işverene; 31/12/2017
tarihine kadar işe alınan her bir sigortalı için, işe alındıkları tarihten itibaren 31/12/2017 tarihine kadar
geçerli olmak üzere, sigortalının aylık prim ödeme gün sayısının 22,22 TL ile çarpılması sonucunda
bulunacak tutar, işverenler tarafından sosyal güvenlik kurumuna ödenecek sigortalı hisseleri dahil tüm
primlerden mahsup edilmek suretiyle işverene destek ödemesi yapılacak, destek tutarı fondan
karşılanacaktır. Yani, işverenler Şubat 2017’den itibaren işe alarak çalıştırdıkları sigortalıları için 2017
yılında daha fazla sigorta prim desteği alabileceklerdir. 2016 yılında destek tutarı her sigortalı için
günlük 3,33 TL aylık ise 100,00 TL iken değişiklik ile, destek tutarı sigortalının aylık prim ödeme gün
sayısının 22,22 TL ile çarpılması sonucunda bulunacak tutar olarak değiştirilmiştir. Bu halde, 30 gün
üzerinden işçi başına aylık 666,66 lira destek verilecektir. Bu destek, işçi için ödenmesi gereken
sigorta primi ve işsizlik sigortası fonu primine mahsup edilecek, kalan tutar ise nakit olarak
ödenecektir. Ancak; işverenlerin aylık prim ve hizmet belgelerini veya muhtasar ve prim hizmet
beyannamelerini yasal süresi içerisinde vermediği, sigorta primlerini yasal süresinde ödemediği,
yapılan kontrol ve denetimlerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen
sigortalının fiilen çalışmadığı durumlarının tespit edilmesi, sosyal güvenlik kurumuna prim, idari para
cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması hallerinde yukarıda
belirtilen imkanlar uygulanmayacaktır. Bu durumda da sosyal güvenlik kurumuna olan prim, idari para
cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183 sayılı kanunun 48 inci
maddesine göre tecil ve taksitlendiren veya ilgili diğer kanunlar uyarınca yapılandıran işverenler bu
taksitlendirme ve yapılandırma devam ettiği sürece yukarıda belirtilen imkanlardan yararlanabilecektir.
Bir diğer deyişle; sigorta prim desteğinden faydalanacak işverenlerin son ödeme vadesi geçmiş prim
borçlarının olmaması, son 1 yıl içerisinde kayıt dışı sigortalı çalıştırmadan dolayı idari para cezası
uygulanmamış olması, aylık prim ve hizmet belgesini zamanında göndermiş olması gerekmektedir. Bu
maddeyle düzenlenen destek unsurundan yararlanmakta olan işverenler; aynı sigortalı için aynı
dönemde diğer sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerden yararlanamayacaktır. Geçici 18. Madde
incelendiğinde, bu maddenin kapsamının belirlenmesinde kullanılan kriterlerle, 17.madde kapsamının
belirlenmesinde kullanılan kriterlerin benzeştiği görülmektedir. Buna göre 18.maddenin kapsamında
değerlendirilmesi için şu şartlar gereklidir; 1/2/2017 tarihinden itibaren özel sektör işverenlerince
kuruma kayıtlı işsizler arasından işe alınma; işe alındıkları tarihten önceki üç aya ilişkin sosyal güvenlik
kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışında olma; 2016 yılı aralık
ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerindeki sigortalı sayısına ilave olma. Bu şartları sağlayan
kişilerden işe alım yapılması şartıyla işverene; 31/12/2017 tarihine kadar işe alınan her bir sigortalı
için,  işe alındıkları tarihten itibaren 31/12/2017 tarihine kadar geçerli olmak üzere, ücretlerinin 2017
yılında uygulanan asgari ücretin aylık brüt tutarının prim ödeme gün sayısına isabet eden tutarı
üzerinden hesaplanan gelir vergisinin asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra kalan kısmı, verilecek
muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilecektir. Somutlaştırmak
gerekirse; asgari ücretli bekâr bir işçi için 93,32 lira gelir vergisi, 13.49 lira da damga vergisi olmak
üzere 106,81 lira vergi ödenmektedir. İşverenler, bu sene işe alacakları yeni işçi için yıl sonuna kadar
bu rakamı ödemeyecektir. Bu madde kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlananlar, diğer
kanunlarda yer alan benzer nitelikli gelir vergisi stopajı teşviklerinden yararlanamayacak; bu madde
kapsamında yapılan ücret ödemelerine ilişkin düzenlenen kâğıtlara ait damga vergisinin aylık brüt
asgari ücretin prim ödeme gün sayısına isabet eden kısmı beyan edilmeyecek ve ödenmeyecektir.
Sonuç olarak; yeni getirilen düzenleme ile yıl sonuna kadar işe alınacak her yeni işçi için aylık 666 lira
prim, 106 lira da vergi desteği verilmesi öngörülmektedir.  Bu düzenleme ekonomiye hiç kuşkusuz
canlılık getirecek ve özellikle yüzde 11,8 oranında oranına ulaşan işsizliğin düşmesine yardımcı
olacaktır.